4. Hîzb, Fîl Sûresi

Fîl Suresi 2. Ayeti Meali

أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ
Elem yec’al keydehum fî tadlîl(in)
1
e lem yec’al
ve kılmadı mı, yapmadı mı
2
keyde-hum
onların tuzağı, hilesi
3
fî tadlîlin
zayi etme, boşa çıkarma

Diyanet İşleri Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Elmalılı Hamdi Yazır (Sadeleştirilmiş 2) Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Elmalılı Hamdi Yazır (Sadeleştirilmiş 1) Tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Elmalılı Hamdi Yazır Kılmadı mı tedbirlerini müstağrak tadlîle
Diyanet Vakfı Onların kötü planlarını boşa çıkarmadı mı?
Abdulbaki Gölpınarlı Düzenlerini boşa çıkarmadı mı?
Adem Uğur Onların kötü planlarını boşa çıkarmadı mı?
Ahmed Hulusi Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Ahmet Tekin Onların savaş taktiklerini, uzun vadeli zarar verme planlarını (Kâbe’yi yıkıp Sana’yı dinî merkez haline getirme hesaplarını) sonuçsuz bırakmadı mı?
Ahmet Varol Onların oyunlarını boşa çıkarmadı mı?
Ali Fikri Yavuz Onların kötü kuruntularını boşa çıkarmadı mı?
Bekir Sadak Onlarin duzenlerini bosa cikarmadi mi?
Celal Yıldırım Onların hile ve düzenlerini boşa çıkarmadı mı ?
Diyanet İşleri 2 Onların düzenlerini boşa çıkarmadı mı?
Fizilil Kuran Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Gültekin Onan Onların 'tasarladıkları planlarını' boşa çıkarmadı mı?
Hasan Basri Cantay O, bunların kötü plânlarını boşa çıkarmadı mı?
Hayat Neşriyat Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Ibni Kesir O; bunların düzenlerini boşa çıkarmadı mı?
Muhammed Esed Onların kurnazca planlarını tamamen bozmadı mı?
Ömer Nasuhi Bilmen Onların kurdukları tuzağı bozgunluk içinde kılmadı mı?
Ömer Öngüt Onların kötü plânlarını boşa çıkarmadı mı?
Şaban Piris Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Suat Yıldırım Onların hile ve düzenlerini boşa çıkarmadı mı?
Tefhim-ül Kuran Onların 'tasarladıkları planlarını' boşa çıkarmadı mı?
Ümit Şimşek Tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?

Diyanet Tefsiri Tefsir ve tarih kaynaklarında anlatıldığına göre o zaman Habeşistan’ın yönetiminde bulunan Yemen’in genel valisi Ebrehe her yıl Mekke’deki Kâbe’yi ziyaret eden Arap hacılarını San‘a’ya çekmek için burada Kulleys veya Kalîs (kilise) denilen büyük bir katedral yaptırdı. Çeşitli bölgelere propagandacılar göndererek mâbedi ziyaret etmeleri için halkı San‘a’ya çağırdı. Ancak bu ümidi gerçekleşmeyince Kâbe’yi yıkmaya karar verdi ve muhtemelen 570 yılında, içinde mahmûd (mamut) adlı filin de bulunduğu büyük bir ordu ile Mekke üzerine yürüdü (olayın tarihi ve sebepleriyle ilgili farklı görüşler için bk. Mustafa Fayda, “Fil Vak‘ası”, DİA, XIII, 70-71). Ebrehe, hareketini engellemek için karşısına çıkan bazı güçleri etkisiz hale getirerek yoluna devam etti. Gönderdiği bir müfreze, içinde Hz. Peygamber’in dedesi Abdülmuttalib’e ait 200 devenin de bulunduğu Mekkeliler’e ait çok sayıda deveyi ele geçirdi. Abdülmuttalib, Ebrehe’ye gelerek develerinin iadesini istedi; Ebrehe’nin Kâbe ile ilgili bir sorusu üzerine Kâbe’yi merak etmediğini, çünkü onu sahibinin koruyacağını söyledi. Ertesi gün Ebrehe, ordusuna Kâbe yönünde hareket emri verdi. Fakat kaynaklarda belirtildiğine göre en öndeki fil (mamut) yerinden kımıldamadığı gibi askerler de üzerlerine taşlaşmış çamur yağdıran sürü sürü kuşlar tarafından –âyetteki benzetmeyle– “yenilip çiğnenmiş ekin” gibi imha edildi. Bazı müfessirler “sürü sürü” şeklinde çevrilen ebâbîl kelimesinin bir kuş türünün adı olduğu kanaatindedir, buna göre 3. âyete “ebâbîl kuşlarını göndermedi mi?” şeklinde mâna vermek gerekir; fakat–konuya ilişkin rivayet ve tefsirler dikkate alındığında– bu görüş ikna edici görünmemektedir (bilgi için bk. Elmalılı, IX, 6102-6105). Yaygın inanışa göre bu olay Hz. Peygamber’in doğumundan elli-elli beş gün veya üç ay önce vuku bulmuştur. Sûrede Hz. Peygamber’e hitap edilerek 1-2. âyetlerde fil ordusunun başına gelen felâketin büyüklüğünden ve Kâbe’yi yıkma planlarının boşa çıkarıldığından haberdar olduğu ifade edilmektedir. Hz. Peygamber olaya bizzat şahit olmadığı halde, ona yöneltilen “görmedin mi” şeklindeki hitap mecazi bir ifade olup olayı bizzat gözüyle görmese bile görenlerden işitmiş olduğunu ve görmüş gibi kendisine tasvir edildiğini gösterir. 3-5. âyetler ise felâketin nasıl cereyan ettiğini yani Allah tarafından gönderilen sürülerle kuşun fil ordusunun üzerine pişkin tuğla türü taşlar yağdırarak onları nasıl hayvanlar ve haşarat tarafından yenmiş ekin artığına çevirdiğini ifade eder. Râzî’ye göre Ebrehe ve askerlerinin besledikleri kötü emellerin sûrede keyd (plan, tuzak) kelimesiyle ifade edilmesi, onların sadece Kâbe’yi yıkma amacı taşımadıklarını gösterir. Çünkü önceden açıkladıkları için Kâbe’yi yıkma fikri artık “tuzak” olmaktan çıkmıştı. Şu halde keyd kelimesi burada Ebrehe tarafının Araplar’a karşı besledikleri başka sinsi planları dile getirmektedir (XXXII, 99; bu planlar ve tuzakların neler olabileceği konusunda bk. Fayda, gös. yer.). Eski tefsirlerde bu fil olayı bütünüyle bir mûcize olarak değerlendirilir. Bazı tarihçi ve müfessirlerin, tâbiîn âlimlerinden İkrime’ye atfettikleri bir rivayette o, “Bu taşlar kime isabet ettiyse onda çiçek hastalığı görüldü” demiştir (İbn Hişâm, es-Sîretü’n-nebeviyye, I, 54-56; Taberî, XXX, 298-299, 303). Rivayete göre Hicaz bölgesinde çiçek ve kızamık hastalığı ilk defa bu olaydan sonra görülmüştür (bk. Taberî, XXX, 196). Muhammed Abduh, Ferîd Vecdî, Cevâd Ali, Muhammed Esed gibi bazı çağdaş araştırmacılar bu rivayetlere dayanarak olayı bulaşıcı hastalık salgını şeklinde yorumlamaya çalışmışlardır. Abduh’a göre sûrede sözü edilen kuşlardan maksat bir çeşit gerçek kuş olabileceği gibi sinek, sivrisinek gibi mikrop taşıyıcı canlılar da olabilir (bk. Tefsîru cüz’i Amme, s. 157-158). Ancak dönemin güçlü akımlarından pozitivizmin etkisi altında ortaya konduğu anlaşılan bu yoruma çağdaş müfessirlerin çoğu katılmamış, ona karşı ciddi tenkitler yöneltmişlerdir (meselâ bk. Elmalılı, VIII, 6123-6144; Seyyid Kutub, Fî Zılâli’l-Kur’ân, VI, 3976-3979). Sonuç olarak Allah’ın evini yıkmaya kalkışan saldırgan bir güç, bir mûcize neticesinde cezasını görmüş; hiçbir şekilde düşmana karşı koyma imkânı bulamayan ve şehri terkedip dağlara çekilen Mekke halkı da bu olaydan zarar görmeden kurtulmuştur. “Pişkin tuğla” diye çevirdiğimiz 4. âyetteki siccîl kelimesi “taşlaşmış çamur” demektir. Son âyetteki asf kelimesi ise “ekinin samanı ve buğday kapçığı gibi güve, böcek ve kurtçukların yediği, rüzgârın sağasola savurduğu kırıntılar” anlamına gelir. Müfessirler kuşların, ağızlarında ve ayaklarında bu tür taşlar götürüp Ebrehe ordusunun üzerine fırlattıklarını, sonuçta askerlerin birçoğunun bu taşların etkisiyle öldüğünü, Ebrehe’nin ise yaralı olarak San‘a’ya döndükten sonra orada hayatını kaybettiğini ifade etmişlerdir (Taberî, XXX, 196; Râzî, XXXII, 96-97). “Allah onları yenilip çiğnenmiş ekine çevirdi” meâlindeki son âyet, Ebrehe ve ordusunun nasıl büyük bir felâkete mâruz kaldığını ve sonuçta helâk olduğunu gösterir. Bu olayın Mekkeliler için öneminden dolayı bu yıla “Fil yılı” denilmiş ve onlar olayı tarih başlangıcı olarak kullanmışlardır.

Kurdî / کوردی / Kürtçe Maqey (Xuda yê te) endeza wan(nexistîye şimitandina) wundabûna wan?
Sahih International / English / Ingilizce Did He not make their plan into misguidance?
M.Pickthall / English / Ingilizce Did He not bring their stratagem to naught,
Muhsin Khan / English / Ingilizce Did He not make their plot go astray?
Yusuf Ali / English / Ingilizce Did He not make their treacherous plan go astray?
Shakir / English / Ingilizce Did He not cause their war to end in confusion,
Dr. Ghali / English / Ingilizce Did He not make their plotting go into great error?
Albanian / Shqip / Arnavutça A nuk ua bëri përpjekjen e tyre të dështuar?
Azerbaijani / Azərbaycanca / Azerice Məgər (Rəbbin) onların hiyləsini boşa çıxartmadımı?!
Bosnian / Bosanski / Bosnakca Zar lukavstvo njihovo nije omeo
Bulgarian / Български / Bulgarca Не превърна ли Той коварството им в заблуда?
Chinese / 中文 / Çince 難道他沒有使他怐歉謀 ,變成無益的嗎
Simplified Chinese / 简体字 / Basit Çince 难道他没有使他们的计谋 ,变成无益的吗?
Czech / Česky / Çekçe Což neobrátil úklad jejich ve zmatky
Dutch / Nederlands / Hollandaca Heeft hij hunne verraderlijke plannen niet doen strekken om hen in dwaling te leiden,
Farsi / فارسی / Farsça آیا (حیله و) نقشۀ آنها را در تباهی قرار نداد؟!
Finnish / Suomi / Fince Eikö Hän saattanut sekasortoon heidän sotaretkensä?
French / Français / Fransızca N'a-t-Il pas rendu leur ruse complètement vaine ?
German / Deutsch / Almanca Hat Er nicht ihren heimtückischen Plan vereitelt?
Hausa / Hausa Dili Ashe, bai sanya kaidinsu a cikin ɓata ba?
Indonesian / Bahasa Indonesia / Endonezce Bukankah Dia telah menjadikan tipu daya mereka (untuk menghancurkan Ka'bah) itu sia-sia?
Italian / Italiano / Italyanca Non fece fallire le loro astuzie?
Japanese / 日本語 / Japonca かれは,かれらの計略を壊滅させられたではないか。
Korean / 한국어 / Korece 그들의 음모를 파멸시켜 버리 지 아니 했더뇨
Malay / Bahasa Melayu / Malayca Bukankah Tuhanmu telah menjadikan rancangan jahat mereka dalam keadaan yang rugi dan memusnahkan mereka?
Malayalam / മലയാളം / Malayalam Dili അവരുടെ തന്ത്രം അവന്‍ പിഴവിലാക്കിയില്ലേ?
Maranao / mәranaw Ba Niyan da tagoa so antangan iran a marata sii ko kalogi?
Norwegian / Norsk / Norveççe Lot Han ikke deres list slå feil?
Polski / Polish / Polonya Dili Czy nie zniweczył ich podstępu?
Portuguese / Português / Portekizce Acaso, não desbaratou Ele as suas conspirações,
Romanian / Română / Rumence Oare nu a făcut vicleşugul o rătăcire?
Russian / Россия / Rusça Разве Он не запутал их козни
Somali / Somalice Miyaan Eebe ka yeelin dhagartoodii wax dhumay.
Spanish / Español / Ispanyolca ¿No desbarató su artimaña
Swahili / Kiswahili / Swahili Dili Kwani hakujaalia vitimbi vyao kuharibika?
Svenska / Swedish / Isveççe Han gjorde deras krigslist om intet,
Tatarça / Tatarish / Tatarca Әйә Раббың аларның мәкерләрен батыл кылып, тырышуларын бушка чыгарды түгелме?
Thai / ภาษาไทย / Tai Dili พระองค์มิได้ทรงทำให้แผนการณ์ของพวกเขาสูญสิ้นดอกหรือ ?
Urdu / اردو / Urduca کیا ان کا داؤں غلط نہیں کیا؟ (گیا)
Uzbek / Ozbekcha / Özbekçe Уларнинг макру ҳийласини зое кетказмадими?
Bengali / বাংলা / Bengalce তিনি কি তাদের চক্রান্ত নস্যাৎ করে দেননি?
Tamil / தமிழர் / Tamilce அவர்களுடைய சூழ்ச்சியை அவன் பாழாக்கி விடவில்லையா?

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * olarak işaretlendi

Bu HTML etiketlerini ve özniteliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>