4. Hîzb, Fîl Sûresi

Fîl Suresi 1. Ayeti Meali

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ
Elem tera keyfe fe’ale rabbuke bi-ashâbi-lfîl(i)
1
e lem tere
görmedin mi
2
keyfe
nasıl (neler)
3
feale
yaptı
4
rabbu-ke
senin Rabbin
5
bi ashâbi
sahiplerine
6
el fîli
fil

Diyanet İşleri Rabbinin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
Elmalılı Hamdi Yazır (Sadeleştirilmiş 2) Görmedin mi Rabb'in fil sahiplerine ne yaptı?
Elmalılı Hamdi Yazır (Sadeleştirilmiş 1) Görmedin mi Rabbin ne yaptı fil sahiplerine!
Elmalılı Hamdi Yazır Görmedin mi? Nasıl etti Rabbın ashabi fîle?
Diyanet Vakfı Rabbin fil sahiplerine neler etti, görmedin mi?
Abdulbaki Gölpınarlı Fil ashâbına Rabbin ne yaptı, neler etti, görmedin mi?
Adem Uğur Rabbin fil sahiplerine neler etti, görmedin mi?
Ahmed Hulusi Görmedin mi Rabbin nasıl yaptı, ashab-ı fil'e?
Ahmet Tekin Görmedin mi, Rabbin fillerle gelen orduyu, kurmayları ne yaptı?
Ahmet Varol Rabbinin Fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
Ali Fikri Yavuz (Ey Rasûlüm, Kâbe’yi tahrip etmek istiyen), Ashab-ı Fil’e (fillerle techiz edilmiş Ebrehe ordusuna) Rabbinin ettiğini görmedin mi?
Bekir Sadak Fil sahiplerine Rabbinin ne ettigini gormedin mi?
Celal Yıldırım Fil sahiplerine Rabbı'nın neler ettiğini görmedin mi ?
Diyanet İşleri 2 Fil sahiplerine Rabbinin ne ettiğini görmedin mi?
Fizilil Kuran Rabbinin fil sahiplerine yaptığını görmedin mi?
Gültekin Onan Rabbinin fil sahiplerine neler yaptığını görmedin mi?
Hasan Basri Cantay (Habîbim) Rabbinin fil saahiblerine nasıl (muaamele) etdiğini görmedin mi?
Hayat Neşriyat (Habîbim, yâ Muhammed!) Rabbinin, fil sâhiblerine nasıl yaptığını görmedin mi?
Ibni Kesir Rabbının; fil sahiplerine ne ettiğini görmedin mi?
Muhammed Esed Haberin yok mu Rabbin Fil Ordusu'na ne yaptı?
Ömer Nasuhi Bilmen Görmedin mi, Rabbin fil sahiplerine nasıl etti?
Ömer Öngüt Resulüm! Görmedin mi Rabb'in (Kâbe'yi yıkmaya gelen) fil sahiplerine ne yaptı?
Şaban Piris Rabbinin, fil sahiplerini ne hale getirdiğini görmedin mi?
Suat Yıldırım Rabbinin Ashab-ı fil’e ettiklerini görmedin mi?
Tefhim-ül Kuran Görmedin mi, Rabb'in fil sâhiplerine ne yaptı?
Ümit Şimşek Görmedin mi, fil halkına Rabbin neler etti?

Diyanet Tefsiri Tefsir ve tarih kaynaklarında anlatıldığına göre o zaman Habeşistan’ın yönetiminde bulunan Yemen’in genel valisi Ebrehe her yıl Mekke’deki Kâbe’yi ziyaret eden Arap hacılarını San‘a’ya çekmek için burada Kulleys veya Kalîs (kilise) denilen büyük bir katedral yaptırdı. Çeşitli bölgelere propagandacılar göndererek mâbedi ziyaret etmeleri için halkı San‘a’ya çağırdı. Ancak bu ümidi gerçekleşmeyince Kâbe’yi yıkmaya karar verdi ve muhtemelen 570 yılında, içinde mahmûd (mamut) adlı filin de bulunduğu büyük bir ordu ile Mekke üzerine yürüdü (olayın tarihi ve sebepleriyle ilgili farklı görüşler için bk. Mustafa Fayda, “Fil Vak‘ası”, DİA, XIII, 70-71). Ebrehe, hareketini engellemek için karşısına çıkan bazı güçleri etkisiz hale getirerek yoluna devam etti. Gönderdiği bir müfreze, içinde Hz. Peygamber’in dedesi Abdülmuttalib’e ait 200 devenin de bulunduğu Mekkeliler’e ait çok sayıda deveyi ele geçirdi. Abdülmuttalib, Ebrehe’ye gelerek develerinin iadesini istedi; Ebrehe’nin Kâbe ile ilgili bir sorusu üzerine Kâbe’yi merak etmediğini, çünkü onu sahibinin koruyacağını söyledi. Ertesi gün Ebrehe, ordusuna Kâbe yönünde hareket emri verdi. Fakat kaynaklarda belirtildiğine göre en öndeki fil (mamut) yerinden kımıldamadığı gibi askerler de üzerlerine taşlaşmış çamur yağdıran sürü sürü kuşlar tarafından –âyetteki benzetmeyle– “yenilip çiğnenmiş ekin” gibi imha edildi. Bazı müfessirler “sürü sürü” şeklinde çevrilen ebâbîl kelimesinin bir kuş türünün adı olduğu kanaatindedir, buna göre 3. âyete “ebâbîl kuşlarını göndermedi mi?” şeklinde mâna vermek gerekir; fakat–konuya ilişkin rivayet ve tefsirler dikkate alındığında– bu görüş ikna edici görünmemektedir (bilgi için bk. Elmalılı, IX, 6102-6105). Yaygın inanışa göre bu olay Hz. Peygamber’in doğumundan elli-elli beş gün veya üç ay önce vuku bulmuştur. Sûrede Hz. Peygamber’e hitap edilerek 1-2. âyetlerde fil ordusunun başına gelen felâketin büyüklüğünden ve Kâbe’yi yıkma planlarının boşa çıkarıldığından haberdar olduğu ifade edilmektedir. Hz. Peygamber olaya bizzat şahit olmadığı halde, ona yöneltilen “görmedin mi” şeklindeki hitap mecazi bir ifade olup olayı bizzat gözüyle görmese bile görenlerden işitmiş olduğunu ve görmüş gibi kendisine tasvir edildiğini gösterir. 3-5. âyetler ise felâketin nasıl cereyan ettiğini yani Allah tarafından gönderilen sürülerle kuşun fil ordusunun üzerine pişkin tuğla türü taşlar yağdırarak onları nasıl hayvanlar ve haşarat tarafından yenmiş ekin artığına çevirdiğini ifade eder. Râzî’ye göre Ebrehe ve askerlerinin besledikleri kötü emellerin sûrede keyd (plan, tuzak) kelimesiyle ifade edilmesi, onların sadece Kâbe’yi yıkma amacı taşımadıklarını gösterir. Çünkü önceden açıkladıkları için Kâbe’yi yıkma fikri artık “tuzak” olmaktan çıkmıştı. Şu halde keyd kelimesi burada Ebrehe tarafının Araplar’a karşı besledikleri başka sinsi planları dile getirmektedir (XXXII, 99; bu planlar ve tuzakların neler olabileceği konusunda bk. Fayda, gös. yer.). Eski tefsirlerde bu fil olayı bütünüyle bir mûcize olarak değerlendirilir. Bazı tarihçi ve müfessirlerin, tâbiîn âlimlerinden İkrime’ye atfettikleri bir rivayette o, “Bu taşlar kime isabet ettiyse onda çiçek hastalığı görüldü” demiştir (İbn Hişâm, es-Sîretü’n-nebeviyye, I, 54-56; Taberî, XXX, 298-299, 303). Rivayete göre Hicaz bölgesinde çiçek ve kızamık hastalığı ilk defa bu olaydan sonra görülmüştür (bk. Taberî, XXX, 196). Muhammed Abduh, Ferîd Vecdî, Cevâd Ali, Muhammed Esed gibi bazı çağdaş araştırmacılar bu rivayetlere dayanarak olayı bulaşıcı hastalık salgını şeklinde yorumlamaya çalışmışlardır. Abduh’a göre sûrede sözü edilen kuşlardan maksat bir çeşit gerçek kuş olabileceği gibi sinek, sivrisinek gibi mikrop taşıyıcı canlılar da olabilir (bk. Tefsîru cüz’i Amme, s. 157-158). Ancak dönemin güçlü akımlarından pozitivizmin etkisi altında ortaya konduğu anlaşılan bu yoruma çağdaş müfessirlerin çoğu katılmamış, ona karşı ciddi tenkitler yöneltmişlerdir (meselâ bk. Elmalılı, VIII, 6123-6144; Seyyid Kutub, Fî Zılâli’l-Kur’ân, VI, 3976-3979). Sonuç olarak Allah’ın evini yıkmaya kalkışan saldırgan bir güç, bir mûcize neticesinde cezasını görmüş; hiçbir şekilde düşmana karşı koyma imkânı bulamayan ve şehri terkedip dağlara çekilen Mekke halkı da bu olaydan zarar görmeden kurtulmuştur. “Pişkin tuğla” diye çevirdiğimiz 4. âyetteki siccîl kelimesi “taşlaşmış çamur” demektir. Son âyetteki asf kelimesi ise “ekinin samanı ve buğday kapçığı gibi güve, böcek ve kurtçukların yediği, rüzgârın sağasola savurduğu kırıntılar” anlamına gelir. Müfessirler kuşların, ağızlarında ve ayaklarında bu tür taşlar götürüp Ebrehe ordusunun üzerine fırlattıklarını, sonuçta askerlerin birçoğunun bu taşların etkisiyle öldüğünü, Ebrehe’nin ise yaralı olarak San‘a’ya döndükten sonra orada hayatını kaybettiğini ifade etmişlerdir (Taberî, XXX, 196; Râzî, XXXII, 96-97). “Allah onları yenilip çiğnenmiş ekine çevirdi” meâlindeki son âyet, Ebrehe ve ordusunun nasıl büyük bir felâkete mâruz kaldığını ve sonuçta helâk olduğunu gösterir. Bu olayın Mekkeliler için öneminden dolayı bu yıla “Fil yılı” denilmiş ve onlar olayı tarih başlangıcı olarak kullanmışlardır.

Kurdî / کوردی / Kürtçe Maqey te nedît, ku Xuda te hevalê fîlan (ça şapat kirîye)?
Sahih International / English / Ingilizce Have you not considered, [O Muhammad], how your Lord dealt with the companions of the elephant?
M.Pickthall / English / Ingilizce Hast thou not seen how thy Lord dealt with the owners of the Elephant?
Muhsin Khan / English / Ingilizce Have you (O Muhammad (Peace be upon him)) not seen how your Lord dealt with the Owners of the Elephant? [The elephant army which came from Yemen under the command of Abrahah Al-Ashram intending to destroy the Ka'bah at Makkah].
Yusuf Ali / English / Ingilizce Seest(6270) thou not how thy Lord dealt with the Companions of the Elephant?(6271)
Shakir / English / Ingilizce Have you not considered how your Lord dealt with the possessors of the elephant?
Dr. Ghali / English / Ingilizce Have you not seen how your Lord performed with the companions (i.e., owners) of the elephant?
Albanian / Shqip / Arnavutça A nuk e ke parë se ç’bëri Zoti yt me poseduesi e elefantit?
Azerbaijani / Azərbaycanca / Azerice (Ya Peyğəmbər!) Məgər Rəbbinin fil sahiblərinə (Kə’bəni dağıtmaq üçün fillərlə Məkkənin üstünə gələn həbəş ordusuna) nələr etdiyini görmədinmi?!
Bosnian / Bosanski / Bosnakca Zar nisi čuo šta je sa vlasnicima slona Gospodar tvoj uradio!
Bulgarian / Български / Bulgarca Не видя ли [о, Мухаммад] как постъпи твоят Господ с владетелите на слона?
Chinese / 中文 / Çince 難道你不知道你的主怎樣處治象的主人抾隉
Simplified Chinese / 简体字 / Basit Çince .难道你不知道你的主怎样处治象的主人们吗?
Czech / Česky / Çekçe Neviděls,jak naložil Pán tvůj s lidmi slona?
Dutch / Nederlands / Hollandaca Hebt gij gezien, hoe uw Heer met de meesters van den olifant handelt?
Farsi / فارسی / Farsça (ای پیامبر) آیا ندیدی پروردگارت با اصحاب فیل چه کرد؟!.
Finnish / Suomi / Fince Etkö ole Miettinyt mitä Herrasi teki niille, jotka norsuilla hyökkäsivät?
French / Français / Fransızca N'as-tu pas vu comment ton Seigneur a agi envers les gens de l'éléphant .
German / Deutsch / Almanca Hast du nicht erfahren, was dein Herr mit den Leuten des Elefanten machte?
Hausa / Hausa Dili Ashe, ba ka ga yadda Ubangijinka Ya aikata ga mutanen giwa ba?
Indonesian / Bahasa Indonesia / Endonezce Apakah kamu tidak memperhatikan bagaimana Tuhanmu telah bertindak terhadap tentara bergajah?
Italian / Italiano / Italyanca Non hai visto come agì il tuo Signore con quelli dell'elefante?
Japanese / 日本語 / Japonca あなたの主が,象の仲間に,どう対処なされたか,知らなかったのか。
Korean / 한국어 / Korece 주님께서 코끼리의 무리를 어떻게 하셨는지 그 소식이 이르지 아니 했느뇨
Malay / Bahasa Melayu / Malayca Tidakkah engkau mengetahui bagaimana Tuhanmu telah melakukan kepada angkatan tentera (yang dipimpin oleh pembawa) Gajah, (yang hendak meruntuhkan Kaabah)?
Malayalam / മലയാളം / Malayalam Dili ആനക്കാരെക്കൊണ്ട്‌ നിന്‍റെ രക്ഷിതാവ്‌ പ്രവര്‍ത്തിച്ചത്‌ എങ്ങനെ എന്ന്‌ നീ കണ്ടില്ലേ?
Maranao / mәranaw Bang ka da katokawi so inikidiya o Kadnan ka ko khimangark ko gadiya?
Norwegian / Norsk / Norveççe Du har vel sett hva Herren gjorde med elefantfolkene?
Polski / Polish / Polonya Dili Czy nie widziałeś, jak postąpił twój Pan z towarzyszami słonia?
Portuguese / Português / Portekizce Não reparaste no que o teu Senhor fez, com os possuidores dos elefantes?
Romanian / Română / Rumence Nu ai văzut ce a făcut Domnul tău cu oamenii elefantului?
Russian / Россия / Rusça Разве ты не видел, что сделал твой Господь с владельцами слона?
Somali / Somalice Ma Ogtahay sida Eeba ku falay asaxaabtii Maroodiga «Colkii».
Spanish / Español / Ispanyolca ¿No has visto cómo obró tu Señor con los del elefante?
Swahili / Kiswahili / Swahili Dili Kwani hukuona jinsi Mola wako Mlezi alivyo watenda wale wenye tembo?
Svenska / Swedish / Isveççe HAR DU inte sett hur din Herre gick till väga mot Elefantens armé?
Tatarça / Tatarish / Tatarca Әй, Мухәммәд г-м күрмәдеңме, синең Раббың фил ияләреңә нинди җәза биргәнен? (Мухәммәд г-м туган елны Йәмән вәлисе Әбрәһә, хаҗ кылуны Мәккәдән туктатып үзенең шәһәренә күчерү өчен Кәгъбәтүлланы җимереп юк итәм, дип филле ґәскәр белән Мәккәгә килде. Ләкин теләгенә ирешә алмады, Аллаһ аларның өсләренә таш яудырып һәлак итте).
Thai / ภาษาไทย / Tai Dili เจ้าไม่เห็นดอกหรือว่า พระเจ้าของเจ้าได้กระทำกับพวกเจ้าของช้างอย่างไร ?
Urdu / اردو / Urduca کیا تم نے نہیں دیکھا کہ تمہارے پروردگار نے ہاتھی والوں کے ساتھ کیا کیا
Uzbek / Ozbekcha / Özbekçe Роббинг фил соҳибларини қандоқ қилганини билмадингми?
Bengali / বাংলা / Bengalce আপনি কি দেখেননি আপনার পালনকর্তা হস্তীবাহিনীর সাথে কিরূপ ব্যবহার করেছেন?
Tamil / தமிழர் / Tamilce (நபியே!) யானை(ப் படை)க் காரர்களை உம் இறைவன் என்ன செய்தான் என்பதை நீர் பார்க்கவில்லையா?

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * olarak işaretlendi

Bu HTML etiketlerini ve özniteliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>